Museum Bronbeek in Arnhem

Tehuis voor militairen en museum over koloniaal verleden

In Arnhem staat aan de Velperweg, de drukke straat die het centrum van Arnhem verbindt met Velp, bij de kruising met de Van Remagenlaan en de Bronbeeklaan, het museum Bronbeek. Museum Bronbeek is een van de oudste musea van Nederland. Het museum schenkt aandacht aan ons koloniale verleden in Nederlands-Indië.
Het museum ontstond in een tehuis voor oud-militairen van het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) op het landgoed Bronbeek, dat voor dit doel door koning Willem III in 1859 aan de staat werd geschonken. In het tehuis kunnen tegenwoordig militairen uit alle delen van de Nederlandse krijgsmacht, met uitzondering van officieren, hun oude dag in Bronbeek slijten.
De opening van Bronbeek vond plaats in februari 1863. Koning Willem III wordt hier in Arnhem herdacht met beelden en schilderijen. Ook een groot deel van de collectie van Bronbeek werd geschonken door het Koninklijk Huis. De wapenverzameling van het museum in Arnhem is van internationaal belang.
Ook een man als de veldheer Van Heutsz wordt in Bronbeek nog geëerd. Op het landgoed treft u op een prominente plek een beeld van de voormalige gouverneur van Nederlands-Indië aan. In Amsterdam werd in 2002 hevig gediscussieerd over het Van Heutsz-monument op de Nieuwe Oosterbegraafplaats, want de populariteit van Van Heutsz is sinds zijn dood in 1924 aanzienlijk gedaald. Tegenwoordig kijken we anders naar ons koloniale verleden.

Nederlands-Indië

De ontwikkelingen in Nederlands-Indië in de negentiende en twintigste eeuw worden in museum Bronbeek belicht vanuit het militaire standpunt. De rust in onze kolonie moest bewaard worden, zodat de Nederlandse ondernemingen en ondernemers hun voordelige handel ongestoord konden voortzetten. De onvrede van de oorspronkelijke bewoners van de 'Parel in de oost' kwam na de Tweede Wereldoorlog niet uit de lucht vallen. In Nederland reageerde men verwonderd en verongelijkt toen de nationalistische leiders Soekarno en Hatta in augustus 1945 de Republiek Indonesië uitriepen. Het gevolg was een harde oorlog die in Nederland de neutrale term Politionele acties kreeg. Onder internationale druk moest Nederland in 1949 de soevereiniteit overdragen en werd Nederlands-Indië een republiek. De nieuwe naam werd Indonesië.
In het museum komen we toch nog veel te weten over de eerdere opstanden tegen de Nederlandse bezetter, want deze werden met strafexpedities bestreden en deze tochten worden in museum Bronbeek belicht.

Van Heutsz

In het landgoed voor museum Bronbeek kijkt Van Heutsz ons streng en indringend aan. Joannes Benedictus van Heutsz (1852-1924) werd vooral bekend door zijn optreden in Atjeh in Nederlands-Indië. Van Heutsz bewaarde de rust in onze kolonie met veel geweld tegen de inlandse bevolking.
In 1898 werd Van Heutsz tot gouverneur van Atjeh benoemd. Hij organiseerde strafexpedities tegen de inlandse bevolking waarbij ongeveer 70.000 Atjeeërs de dood vonden. In 1904 werd Van Heutsz gouverneur-generaal van Nederlands-Indië. Hij vervulde deze functie tot 1909. Van Heutsz overleed in 1924 in de Franse stad Montreux en werd begraven in Amsterdam. Na een inzamelingsactie werd in 1927 een monument van beeldhouwer B.M.A. Ingen Housz op de Nieuwe Oosterbegraafplaats geplaatst. In juni 1927 vond de herbegrafenis van Van Heutsz in Amsterdam plaats. Van het geld dat over bleef van de inzamelingsactie werd een monument op de Apollolaan in Amsterdam opgericht.

Museum Bronbeek

De beelden op het landgoed bij museum Bronbeek in Arnhem herinneren veelal aan de slachtoffers van de Japanse bezetting en krijgsgevangenschap in Nederlands-Indië. Nog elk jaar komen duizenden overlevenden en nabestaanden naar Arnhem voor herdenkingen bij deze monumenten.
Het museum is ingericht in een gebouw dat ook gebruikt wordt door de bewoners van Bronbeek. Niet alle ruimten en gebouwen zijn door de bijzondere dubbelfunctie van Bronbeek toegankelijk voor bezoekers. Op de begane grond van het museum ziet u voorwerpen die betrekking hebben op het voormalige Nederlands-Indië en zijn bevolking. Op deze verdieping ziet u ook de grootste collectie Atjehse monsterkanonnen van de wereld opgesteld. Het gaat uw voorstellingsvermogen te boven hoe deze kanonnen door de tropische streken naar het strijdtoneel werden gesleept. Op de eerste verdieping ziet u een chronologisch overzicht van de geschiedenis van het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL).

Bezoek en ligging

Naast het museum is, in het voormalige verpleeghuis, het reünie- en congrescentrum Kumpulan gevestigd. Kumpulan herbergt een congreszaal en een restaurant in Indische sfeer, waar ook museumbezoekers kunnen genieten van een drankje of een rijsttafel.
Museum Bronbeek is gevestigd op het adres Velperweg 147 in Arnhem. Het museum is tussen 10.00 en 17.00 dagelijks geopend (di-zo).

Lees verder: meer informatie

Gemeente Arnhem
Arnhem A/Z
Koning Eenoog
Museum in Gelderland

Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke fraaie afbeeldingen.
Op deze cd-rom staat zoveel informatie over kunst en kunstenaars, dat u waarschijnlijk niet eens alles woord voor woord zult lezen. U zult uren genieten van de cd-rom.
Kunst op cd-rom

Alle straten van Velp en de meest markante gebouwen werden door de makers van Klik door Velp gefotografeerd en toegelicht. Hierdoor wordt de cd-rom door gebruikers, die in Velp wonen of woonden, zeer gewaardeerd.
Door te klikken op de straatnamen kan vlot door Velp gesprongen worden. Op deze wijze kunt u een virtuele wandeling door Velp maken en wordt u terloops geïnformeerd over de bijzondere gebouwen, markante punten en historische wetenswaardigheden.
Velp cd-rom