Bronkhorst

Stadje in rivierenlandschap

Via smalle wegen door een prachtig rivierenlandschap bereikt men het kleine IJsselstadje Bronkhorst. Ook kan het fraai gelegen stadje via een pont over de IJssel vanuit Brummer worden benaderd.
Het is een van de weinige stadjes in Nederland die buiten de Middeleeuwse kern niet werden bebouwd. Bronkhorst kreeg stadsrechten in 1482. Tegenwoordig maakt Bronkhorst deel uit van de gemeente Bronckhorst.
Bronkhorst groeide niet, is nooit een handelscentrum geworden en tegenwoordig vooral ingesteld op toeristen. Het is een van de mooiste stadjes in de Achterhoek.

Agrarische gemeenschap

Bronkhorst bleef eeuwenlang een agrarische gemeenschap. De in Bronkhorst gebouwde huizen zijn van het type stadsboerderijen. Tegenwoordig leeft Bronkhorst van toerisme. Een aantal boerderijen werd hiervoor omgebouwd tot horecagelegenheid. Net buiten Bronkhorst staat een statige molen, waar u kunt zien hoe men vroeger met windenergie omging.

Toerisme in Bronkhorst

In Bronkhorst is het alleen van april tot september druk. Het dagelijks bestuur van de gemeente Bronckhorst wil graag dat het wat drukker wordt in het beroemde stadje. Het is immers de trots en parel van de gemeente.
In Bronkhorst wonen ongeveer 125 mensen. Toen de ambitie van het gemeentebestuur om meer toeristen naar Bronkhorst bekend werd, sloeg de schrik bij sommige bewoners om het hart. Op een bewonersavond kwam tachtig procent van de bewoners opdagen. De bewoners zijn tegen grootschaligheid. Het moet geen pretpark als de Efteling of Slagharen worden. De meeste bewoners zijn niet tegen de komst van een museum of het blootleggen van de kasteelmuur van kasteel Bronkhorst.

Burcht van Bronkhorst

Van de oude burcht van Bronkhorst is alleen nog een begroeide heuvel over. Het kasteel werd in 1828 grotendeels gesloopt. Op de overblijfselen werd een landhuis gebouwd, dat op haar beurt, in 1904, werd afgebroken. Sindsdien ligt de burchtheuvel te wachten op de archeologen, die misschien nog interessante sporen van de vroegere bewoning uit de fundamenten kunnen opdiepen.

Invloedrijke ridders

Het kasteel dat vroeger op de burchtheuvel stond was een machtig slot, dat van hoge ouderdom moet zijn geweest. De eerste heren van Bronkhorst werden al vermeld in het jaar 1140. Het waren belangrijke, invloedrijke ridders: Ze waren baanderheren - één van de vier die in het toenmalige Gelderland voorkwamen. En een baanderheer was inderdaad een machtig man, hij was niet ondergeschikt aan de landsheer, de graaf van Gelre, maar viel direct onder het gezag van de Duitse keizer, die het in deze streken destijds voor het zeggen had. Ook de graven van Gelre vielen direct onder het gezag van deze keizer.

Kapel van Bronkhorst

De kapel van Bronkhorst is een eenbeukig kerkje en staat midden in het stadje. Het kerkje werd in de 14e eeuw gesticht door Gijsbert V van Bronkhorst en zijn vrouw Catharina van Leefdael ter ere van de Heilige Maagd Maria en Sint-Maarten.
In de jaren zestig werd het kerkje geheel gerestaureerd. Nu wordt het gebruikt door de Nederlands Hervormde Kerk, die inmiddels is opgegaan in de Protestantse Kerk Nederland. Er hangt een aantal wapenschilden in het kerkje, die het bekijken waard zijn. Ze houden de herinnering levend aan de bewogen geschiedenis van de bannerheerlijkheid Bronkhorst, waarmee het stadje Bronkhorst uiteraard nauw verbonden was.

Huis Ophemert

Het Hoge Huis of Huis Ophemert is het enige 'stadse' huis van Bronkhorst. Het huis heeft renaissance trapgevels en werd in 1633 gebouwd. Oorspronkelijk was dit het ontvangershuis en het werd in de 18e eeuw in gebruik genomen als boerderij. Er wordt nu een horecagelegenheid annex antiquariaat in geëxploiteerd.

Joodse begraafplaats

De Joodse begraafplaats in Bronkhorst had een regionale functie. Op het kerkhof werden joden begraven uit onder meer Brummen, Steenderen en natuurlijk uit Bronkhorst zelf. De oudste steen op het kerkhof dateert uit 1859.
In 1963 werd de joodse begraafplaats in Bronkhorst op de lijst van beschermde monumenten geplaatst. De gemeente Steenderen kocht in 1980 het reinigingshuisje op het kerkhof en zorgde later voor de restauratie van het markante gebouwtje.

Vervolg uw reis door Bronkhorst

Molen van Bronkhorst
Joodse begraafplaats