Grote Kerk of Martinikerk

Laatgotische kerk aan de Kerkstraat

De laatgotische Martinikerk of Grote Kerk aan de Kerkstraat werd aan het einde van de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd, maar is nu gerestaureerd. In april 1945 werd de Martinikerk door terugtrekkende Duitse troepen opgeblazen. Koningin Wilhemina, die kort hierna het gehavende stadje bezocht, sprak toen de historische woorden: "Dit monument zal in oude luister herrijzen". Haar woorden kwamen uit, want nu steekt de slanke toren weer boven het stadje uit.

Hervormde kerk

De kerk, oorspronkelijk gewijd aan Sint Maarten, werd in het hart van de stad Doesburg gebouwd. De huidige vorm ontstond in de 15e eeuw. Rond 1430 was de toren gereed. Aan het formaat en de rijke afwerking is te zien, dat Doesburg destijds een belangrijke Hanzestad was. De zijbeuken lopen door langs de toren en tot langs het koor. Na de reformatie in 1586 werd de Martinikerk gebruikt door de Hervormde Kerk.
Kenmerkend voor de laatgotische basiliek in Nederrijnse stijl zijn de rijke ornamentatie en de gedrukte vormen. Vooral in Gelderland kwam de Nederrijnse School, ontstaan rondom het Duitse Kleef, tot grote bloei.
Achter de kerk staat een kunstwerk van schrijver en kunstenaar Jan Wolkers. De steunpilaren in de kerk zijn uitgevoerd in Nederrijnse stijl. Oorspronkelijk was de toren 96 meter hoog. In de toren van de Martinikerk werd het befaamde Hemony-carillon aangebracht.

Brand en restauraties

De voorganger van de Martinikerk of Grote Kerk werd in 1340 verwoest bij een overstroming. In 1483 richtte een brand grote schade aan. Hierna werd de kerk in de oude vorm weer opgetrokken. In 1547 zorgde blikseminslag voor veel brandschade; enkele traveeën van het schip verloren toen hun gewelven. In 1552 kwam er nog een gewelf naar beneden, zoals nog te lezen valt op een pilaar. Sinds 1888 heeft het schip houten gewelven. De toren werd in 1672 in brand geschoten door de Fransen. In 1717 veroorzaakte bliksem een brand. In 1783 werd de Grote Kerk in Doesburg als eerste kerk in Nederland voorzien van een bliksemafleider. Op 15 april 1945 bliezen de terugtrekkende Duitsers de toren op, waarbij ook het schip grote schade opliep. In 1965 was de toren weer hersteld tot de oude hoogte van 94 meter. De restauratie van het gehele kerkgebouw was afgerond in 1972.

KerkInventaris

In de zuidelijke zijbeuk bevindt zich een muurschildering van de Heilige Agnes, die wellicht nog uit de 15e eeuw stamt. In het Annakoor zijn gewelfschilderingen van omstreeks 1530. Op de pijlers bevinden zich schilderingen met aan de ene kant telkens een van de 12 artikelen van de Apostolische Geloofsbelijdenis en aan de andere kant een bijbehorende bijbeltekst.
Een aantal kleine grafzerken dateren uit de 16e eeuw. Uit de 17e eeuw zijn de preekstoel, een doophek, banken, een avondmaalstafel en twee kronen.

Vier orgels

Het hoofdorgel is een Walcker-orgel uit 1916. Dit bevat 4 klavieren, 75 registers en 5415 pijpen. Daarnaast zijn er nog een koororgel van Flentrop uit 1953 en een kabinetorgel, omstreeks 1805 gebouwd door Freytag.

Lees verder: meer informatie

Doesburg
Mosterdfabriek
Vestingwerken
Geschiedenis

Op de derde cd-rom in de reeks van Cultuur Archief zijn 400 artikelen bijeengebracht over kunst en cultuur.
Deze culturele cd-rom bevat een schat aan informatie en talrijke fraaie afbeeldingen.
Op deze cd-rom staat zoveel informatie over kunst en kunstenaars, dat u waarschijnlijk niet eens alles woord voor woord zult lezen. U zult uren genieten van de cd-rom.
Kunst op cd-rom

Alle straten van Velp en de meest markante gebouwen werden door de makers van Klik door Velp gefotografeerd en toegelicht. Hierdoor wordt de cd-rom door gebruikers, die in Velp wonen of woonden, zeer gewaardeerd.
Door te klikken op de straatnamen kan vlot door Velp gesprongen worden. Op deze wijze kunt u een virtuele wandeling door Velp maken en wordt u terloops geïnformeerd over de bijzondere gebouwen, markante punten en historische wetenswaardigheden.
Velp cd-rom